Sudoku oplossen, stap voor stap

Bekijk complete oplossingen, zet voor zet

Kies een moeilijkheidsgraad en klik op Volgende om elke zet stap voor stap te volgen. Met "Spring naar de volgende techniek" sla je reeksen singles over en zie je meteen waar de interessante eliminaties gebeuren.

Deze acht oplossingen – twee echte puzzels per moeilijkheidsgraad – vertellen een consistent verhaal. De makkelijke puzzels los je volledig op met Volledige Huizen en naakte singles, en vanaf gemiddeld doen verborgen singles mee. Vanaf moeilijk moet je af en toe stoppen met scannen en gaan wegstrepen: vergrendelde kandidaten en vergrendelde paren maken het rooster weer open, en elke duivelse puzzel draait om een paar zwaardere zetten – een XY-Wing, een verborgen paar, een naakt trio – waarna ze weer uiteenvallen in singles. Dat ritme – lange reeksen eenvoudige zetten, onderbroken door af en toe een slimme eliminatie – is precies hoe oplossen op elk niveau voelt, en het is de lus die de vijf stappen hieronder je aanleren.

De methode in het kort

Elke sudoku is met dezelfde lus op te lossen: scan het rooster op gedwongen invullingen, noteer kandidaten waar niets vastligt, streep kandidaten weg met logica en herhaal. Gokken is bij een geldige puzzel nooit nodig.

Deze pagina loopt die lus in vijf stappen door. Elke stap linkt naar een volledige les met uitgewerkte voorbeelden, zodat je dieper kunt graven waar je vastloopt.

Stap 1: Scan op bijna volle huizen

Begin met de makkelijkste winst. Zoek rijen, kolommen en 3x3-blokken met acht gevulde cellen; de negende cel krijgt het enige ontbrekende cijfer. Dit is de Full House-zet (Volledig Huis of laatste cijfer).

Eén invulling vult vaak een ander huis tot acht cellen, dus scan na elke zet opnieuw.

Stap 2: Vind verborgen en naakte singles

Zoek daarna cellen die vastliggen, ook al is hun huis nog niet bijna vol. Een verborgen single is een cijfer met maar één mogelijke cel in een rij, kolom of blok. Een naakte single is een cel waarvan de buurcellen al acht van de negen cijfers gebruiken.

Werk cijfer voor cijfer: kies een cijfer dat al vaak op het rooster staat en kijk per blok waar het nog kan. De meeste makkelijke puzzels los je volledig op met stap 1 en 2.

Stap 3: Zet potloodmarkeringen waar je vastzit

Zijn er geen singles meer te zien, stop dan met scannen en begin met schrijven. Vul potloodmarkeringen (kandidaten) in voor de huizen die het dichtst bij compleet zijn. Kloppende kandidaten maken onzichtbare logica zichtbaar als patronen.

Op LiveSudoku zet je daarvoor "Pen Aanduidingen Toestaan" in het menu Opties op Aan, en versnel je het scannen met cijfermarkering (ALT + cijfer).

Stap 4: Streep kandidaten weg met logica

Gebruik nu eliminatietechnieken om de kandidaten uit te dunnen tot er nieuwe singles verschijnen. In grofweg oplopende moeilijkheid: vergrendelde kandidaten (een cijfer dat binnen een blok aan één lijn vastzit), naakte en verborgen paren en trio's, en uiteindelijk vispatronen en wings zoals X-Wing en XY-Wing.

Elke eliminatie is klein, maar ze schakelen door: één weggestreepte kandidaat maakt van een cel vlakbij vaak een single. Ga na elke eliminatie terug naar stap 2 en scan opnieuw.

Stap 5: Herhaal de lus tot het rooster vol is

Snelheid komt uit de volgorde van de lus, niet uit haast. Wie altijd eerst de eenvoudige zetten binnenhaalt, denkt alleen na waar het echt nodig is.

1. Scan op Volledige Huizen en vul ze in.
2. Scan op verborgen singles en naakte singles.
3. Werk je potloodmarkeringen bij na elke invulling.
4. Zit je vast, pas dan één eliminatietechniek toe en scan opnieuw.
5. Herhaal tot de puzzel is opgelost.

Wat te doen als je helemaal vastzit

Controleer eerst je potloodmarkeringen; één verouderde kandidaat verbergt echte zetten. Wissel daarna van leesrichting: las je tot nu toe rijen, lees dan blokken, of volg één cijfer met de markering over het hele rooster.

Verschijnt er niets, dan vraagt de puzzel waarschijnlijk om een techniek die je nog niet gebruikt. Werk de strategiegids door, dan weet je welke techniek bij welk niveau hoort.

Oefen verder

De vijfstappenlus wordt met oefening vanzelf een automatisme. Begin met een makkelijke puzzel en loop de lus bewust door; ga een niveau omhoog zodra de scanstappen moeiteloos voelen.