Sudokuda XY-Wing (Y-Wing) Tekniği

XY-Wing, her biri tam iki aday içeren üç hücreden kurulan ileri bir sudoku eleme tekniğidir: pivot hangi değeri alırsa alsın, kanat hücrelerinden biri Z denen ortak adayı içermek zorunda kalır — böylece Z, iki kanat hücresini birden gören tüm hücrelerden elenir.

Pivot ve kanat hücreleri

Adım 1 / 12
Pivotu bulun

XY-Wing, yalnızca iki adayı olan bir hücreyle, yani pivotla başlar. Bu örnekte pivot R5C5 (5. satır, 5. sütun) hücresidir; X=6 ve Y=9.

6 ve 9 adaylı sudoku XY-Wing pivot hücresi
İki kanat hücresini bulun

Ardından pivotun komşusu olan (aynı satırı, sütunu veya bloğu paylaşan) iki adaylı iki hücre daha arayın. Bunlar kanat hücreleridir: biri X ile Z'yi, diğeri Y ile Z'yi taşımalıdır.

Burada Z=7. Pincer hücreleri, 6 ve 7 adaylı R5C2 (X=6, Z=7) ile 9 ve 7 adaylı R8C5 (Y=9, Z=7) hücreleridir.

7 adayını paylaşan sudoku XY-Wing kanat hücreleri
Olasılık 1: pivot X ise

Pivot R5C5 6 (X) ise, R5C2 6'sını kaybeder ve 7 (Z) olmak zorunda kalır. Diğer kanat hücresi zorlanmaz — burada 9'u aldığı gösteriliyor — ama bunun artık önemi yoktur: kanat hücrelerinden biri 7'yi zaten taşıyor.

XY-Wing ilk olasılık: pivot 6 olarak çözülüyor
Olasılık 2: pivot Y ise

Pivot 9 (Y) olursa bu kez R8C5 9'unu kaybeder ve 7 (Z) olmak zorunda kalır. Bu sefer serbest kalan kanat hücresi R5C2 olur — 6'yı aldığı gösteriliyor — ve yine kanat hücrelerinden biri 7'yi taşır.

XY-Wing ikinci olasılık: pivot 9 olarak çözülüyor
Her iki durumda da bir kanat hücresi Z olur

İki olasılık da kanat hücrelerinden birini, R5C2 veya R8C5 hücresini, 7 (Z) olmaya zorlar. 7'ler maviyle işaretlidir.

XY-Wing kanat hücrelerinden biri her zaman ortak aday 7'yi içeriyor
İki kanat hücresini birden gören hücrelere bakın

Hem R5C2 hem de R8C5 hücresinin komşusu olan hiçbir hücre 7 (Z) içeremez.

XY-Wing'in iki kanat hücresini birden gören hücreler
Z'yi bu hücrelerden çıkarın

R8C2 iki kanat hücresini birden görür; dolayısıyla 7, bu hücrenin aday listesinden çıkarılabilir.

7 adayı XY-Wing ile R8C2 hücresinden eleniyor
Blok üzerinden bağlanan bir pivot

Bu örnekte pivot R7C1 hücresidir.

Pivotu R7C1 olan ikinci XY-Wing örneği
İki kanat hücresini belirleyin

R2C1 kanat hücrelerinden biridir ve pivotla aynı sütundadır. R9C3 ise ikinci kanat hücresidir ve pivotla aynı bloktadır.

Burada X=7 ve Y=9; Z=3 maviyle işaretlidir.

Sütun ve blok üzerinden bağlanan XY-Wing kanat hücreleri
Ortak komşu hücreleri bulun

Hem R2C1 hem de R9C3 hücresini gören hiçbir hücre 3 (Z) olamaz. İki kanat hücresinin ortak komşu hücreleri maviyle işaretlidir.

Hangi hücrelerin 3 olamayacağını bulabilir misiniz?

XY-Wing'in iki kanat hücresinin ortak komşu hücreleri vurgulanmış
Cevap

Hem R2C3 hem de R3C3 koşulu sağlar: ilk kanat hücresiyle aynı bloğu, ikincisiyle aynı sütunu paylaşırlar.

XY-Wing deseninin 3'ü elediği iki hücre
Elemeleri uygulayın

3'ü her iki hücrenin adaylarından çıkarın. XY-Wing tek elemeyle sınırlı değildir; iki kanat hücresini birden gören her hücre için geçerlidir.

3 adayı XY-Wing ile iki hücreden çıkarılıyor

XY-Wing nedir

Y-Wing olarak da bilinen XY-Wing, her biri tam iki aday içeren üç hücreden kurulan ileri bir eleme tekniğidir: bir pivot (eksen hücre) ve iki kanat (İngilizce kaynaklarda “pincer”). Pivot hangi değeri alırsa alsın, kanat hücrelerinden biri Z adı verilen ortak bir adayı içermek zorunda kalır; dolayısıyla Z, iki kanat hücresini birden gören her hücreden elenebilir.

XY-Wing doğrudan bir rakam yerleştirmez. Diğer ileri desenler gibi adayları eler ve böylece daha basit hamleler ortaya çıkar.

Pivot ve kanat hücreleri

Desen, pivot denen iki adaylı bir hücreyle başlar. Pivotun iki adayına X ve Y denir.

Pivot, iki adaylı iki hücreye daha bağlanır: kanat hücreleri. Bir kanat hücresi X ile Z'yi, diğeri Y ile Z'yi taşır; Z herhangi bir üçüncü rakamdır.

Ayrıntıları yukarıdaki rehberli örneğin 1–2. adımlarında görün

Pincer hücrelerinden biri neden Z içermek zorunda

Pivotun yalnızca iki olası değeri vardır ve her biri farklı bir kanat hücresini Z olmaya zorlar. Bütün numara budur: pivot nasıl çözülürse çözülsün, kanat hücrelerinden biri Z olur.

Ayrıntıları yukarıdaki rehberli örneğin 3–5. adımlarında görün

Eleme kuralı

Pincer hücrelerinden biri her zaman Z olduğundan, iki kanat hücresinin de komşusu olan hiçbir hücre asla Z olamaz. Z'yi bu tür her hücrenin aday listesinden çıkarın.

Ayrıntıları yukarıdaki rehberli örneğin 6–7. adımlarında görün

İkinci örnek: bükülmüş şekil

İlk örnek bir X'e benziyordu, ama XY-Wing'in bu şekle ihtiyacı yoktur. Pincer hücrelerinin pivotun komşusu olması yeterlidir: aynı satır, aynı sütun veya aynı blok.

Ayrıntıları yukarıdaki rehberli örneğin 8–12. adımlarında görün

XY-Wing nasıl bulunur

XY-Wing temiz kalem işaretleri ister. Adaylarınız güncel değilse, deseni aramadan önce onları güncelleyin.

  1. İki adaylı hücreleri tarayın: tam olarak iki adayı olan hücreler.
  2. Birini olası pivot olarak seçin ve adaylarını X ve Y diye not edin.
  3. Komşu hücreleri arasında X ile Z taşıyan bir kanat hücresi ve Y ile Z taşıyan bir başkasını arayın.
  4. İki kanat hücresini birden gören her hücreyi bulun ve Z'yi adaylarından çıkarın.
  5. Etkilenen bölgeleri yeniden kontrol edin; elemeler çoğu zaman bir Naked ya da Hidden Single ortaya çıkarır.

XY-Wing mi, Y-Wing mi?

XY-Wing ve Y-Wing, tam olarak aynı tekniğin iki adıdır. Bazı çözücüler ve kitaplar bunu üç hücrelik kısa bir XY zinciri olarak da anlatır. Adı ne olursa olsun mantık aynıdır: X ve Y taşıyan bir pivot, X-Z ve Y-Z taşıyan iki kanat hücresi ve iki kanat hücresini birden gören hücrelerden elenen bir Z.

Sık sorulan sorular

XY-Wing ile Y-Wing aynı şey mi?

Evet. XY-Wing ve Y-Wing aynı deseni anlatır: iki adaylı bir pivot, iki adaylı iki kanat hücresi ve iki kanat hücresini birden gören hücrelerden elenen ortak aday Z.

XY-Wing bir rakam yerleştirir mi?

Hayır. XY-Wing bir eleme tekniğidir. Bir adayı eler ve bu eleme genellikle Naked Single gibi daha basit bir yerleştirmenin önünü açar.

XY-Wing'den önce ne öğrenmeliyim?

Kalem işaretlerine, single'lara ve Locked Candidates ile X-Wing gibi daha basit elemelere hâkim olun. XY-Wing çoğunlukla zor ve çok zor sudokularda karşınıza çıkar.

Sırada pratik var

XY-Wing, adayların dikkatle yönetilmesi gereken en zor bulmacalarda görülür. Kalem işaretlerinizi temiz tutun ve her yerleştirmeden sonra iki adaylı hücreleri tarayın.

İlgili dersler

Son inceleme: 18 Temmuz 2026


 X

Rastgele Bir Sudoku Başlat

Kolay   Orta
Zor   Çok Zor